تاریخچه هندبال در جهان

تاریخچه هندبال در جهان

طبیعی است که انسان مهارتهای دست را بیشتر از مهارتهای پا به نمایش می گذارد .
گروهی هندبال را مثل ورزشهایی چون بوکس- کشتی و دو از رشته ها ی سنتی المپیک می دانند. «هومر» شاعر و مورخ یونانی در اثر خود«اودیسه» از ورزش هندبال بنام «اورانیا » یادکرده است . درمقبره ای مربوط به سال ۶۰۰ ق. م در شهرک تاریخی «دیپلون» نزدیک به آتن جملاتی درمورد توپ بازی با دست به چشم می خورد. در کاوش های باستانشناسی در تمدن های اولیه که در کرانه های رود نیل انجام گرفته نشان می دهد بازیهای توپی منحصراً با دست انجام می شده .
در قرن سیزدهم میلادی این بازی بنام « کچ بال » شهرت داشته و مسابقات آن بین شوالیه ها متداول بوده است اما به نظر می رسد که این بازیها که با توپ و توسط دست انجام می شده با هندبال کنونی متفاوت بوده.

.

ادامه مقاله در ادامه مطلب

بطور کلی درتوسعه و تعمیم هندبال بشکل کنونی سه کشور آلمان- دانمارک- چکسلواکی نقش مهمی داشته اند. درکشور دانمارک آقای «هولگرنیلسن» که یک معلم ورزش بود هندبال ابتکاری خود را به جامعه معرفی کرد بطوریکه توسعه این ورزش درکشور دانمارک باعث شد در سال ۱۹۵۴ پنجاهمین سالگرد تشکیل فدراسیون خود را جشن بگیرند. این ورزش بصورت بگیرند. این و رزش بصورت ۷ نفره بازی می شد ولی طبق اطلاعات موجود این بازی شبیه هندبال کنونی نبوده است. نفره بازی می شد ولی طبق اطلاعات موجود این بازی شبیه هندبال کنونی نبوده است.
در کشور آلمان یک معلم ورزش زن بنام «ماکس هایزر» در شهر برلین تیم هندبال دختران را تشکیل داد. دو سال بعد آقای « دکتر کارل شلنز» هندبال دیگری را ابداع کرد و مقررات ویژه ای برای آن نوشت . او که در دانشسرای عالی تربیت بدنی برلین تدریس می کرد هندبال ابداعی خود را به دانشجویان آموزش می داد . دانشجویان وی پس از فراغت از تحصیل وسیله گستر ش این رشته را در آلمان و در برخی از کشورهای اروپائی فراهم آوردند . این بازی در زمین فوتبال انجام می شد و به همین روال برخی از مقررات فوتبال بر روی این بازی اثر گذاشته است . اولین مسابقه بین المللی هندبال در شهر «هال-سال» بین تیمهای اتریش و آلمان برگزار شد که اتریش ۳ بر صفر برنده شد.
درکشور چکسلواکی یک بازی محلی بنام «هازنا » متداول بود که شبیه هندبال ۱۱ نفره در آلمان بود.
فدراسیون بین المللی هندبال در ماه اوت سال ۱۹۲۸ با حضور ۱۱ کشور ( آمریکا کانادا دانمارک- فنلاند- فرانسه- یونان- ایرلند- اتریش سوئد چکسلواکی آلمان) در آمستردام تشکیل گردید. سرانجام اولین بازیهای بزرگ و رسمی هندبال د رسال ۱۹۳۶ المپیک برلین در رشته هندبال ۱۱ نفره مردان انجام شد که تیمها ی آلمان- اتریش و سوئیس اول تا سوم شدند. در سال ۱۹۴۶ به دعوت برخی از کشورهای اروپائی فدراسیون بین المللی هندبال IHF) ) تأسیس شد.
در همان زمانی که هندبال در زمین روباز انجام می شد. در اروپای شمالی به علت سردی هوا و نامساعد بودن شرایط جوی در بیشتر فصول سال این ورزش را بداخل سالن کشانده در این زمینه دانمارکی ها و سوئدی ها موفق تر از دیگران بودند زیرا نبود ( باد و باران- سردی و گرمی تابش تند آفتاب رطوبت و لغزندگی توپ ) در فضای محدود سالن باعث کم شدن تعداد بازیکنان در زمین شد و امکان هر تحول و تغییری را در تکنیکها و تاکتیکهای هندبال بوجود آورد این تغییرات و تحولات موجب پیدایش بازی جدیدی بنام «هندبال سالنی» شد. مدتها هندبال سالنی و هندبال در فضای باز دربیشتر کشورهای اروپایی متداول بود تا اینکه هندبال سالنی جزو بازیهای المپیک بیستم ۱۹۷۲ (مونیخ ) قرار گرفت.(۴ )
در اگوست سال ۱۹۹۳ نوزاد دیگر این ورزش بنام «هندبال ساحلی» کارائی و ویژگیهای بیشتر این ورزش را حتی در کنار ساحل و درمیان شن و ماسه نشان داد.
هندبال که به مادر ورزش های توپی شهرت دارد به اشکال زیر بازی می شود:
۱٫ هندبال هفت نفره
۲٫ مینی هندبال
۳٫ هندبال نشسته
۴٫ هندبال با ویلچر
۵٫ هندبال ساحلی
تاریخچه هندبال درایران
هندبال سالنی با تدریس آقای دکتر علی محمد امیر تاش در سال۴۴ -۱۳۴۳در دانشسرای عالی بصورت کلاسیک آغاز شد. گویا در کنار این فعالیت در ارتش هم گروهی هندبال ۱۱ نفره را می شناخته اند . که آن را بصورت تفریحی و برای آمادگی جسمانی سربازان انجام می داده اند . در اواخر سال ۱۳۴۷ و اوایل سال ۱۳۴۸ با تلاش و جدیت دکتر علی محمد امیر تاش تاسیس این رشته در ورزش آموزشگاهها توسط شورای عالی تربیت بدنی آموزشگاهها در وزارت آموزش و پرورش به تصویب رسید و آقای جعفر گل بابائی ریاست فدراسیون هندبال آموزشگاهها گردید و آقای دکتر امیر تاش بعنوان مشاور فنی این فدراسیون برگزیده شد.
در دهه دوم اسفند ۴۷ دو کلاس فشرده مربیگری و داوری جهت مربیان استان تهران ودهه سوم اسفند ۴۷ برای مربیان سایر استانها تشکیل شد و اولین مسابقات آن د ردهه اول تیرماه سال ۱۳۴۸ درتهران برگزار شد که تیمهای ( تهران اهواز- مشهد- اصفهان- شیراز-کرمان) بترتیب اول تا ششم شدند. اولین مدرس خارجی برای هندبال آقای «میشل پائولینی» فارغ التحصیل دانشسرای عالی تربیت بدنی و ورزش فرانسه ومربی تیم قهرمان هندبال فرانسه و عضو کمیته فنی هندبال آن کشور بود که درمدت ۲ ماه اقامت درایران دو کلاس در تهران و اصفهان برگزار کرد که اکثر معلمین ورزش آن زمان در این کلاسها شرکت کردند و با ورزش هندبال آشنا شدند. در مسابقات آموزشگاهی سال ۱۳۴۹ برای نخستین بار تیمهای دختران دانش آموز شرکت کردند. اولین مسابقه خارجی تیم ایران ازتیم منتخب آموزشگاههای تهران با تیم منتخب دانش آموزان کویت که نتیجه آن ۱۴ بر ۱۸ به نفع تیم کویت بود .
فدراسیون هندبال درسال ۱۳۵۴ تأسیس گردید و شخصی بنام مهندس هارون مهدوی بعنوان رئیس آن معرفی شد. از سال ۱۳۵۵ تا سا ل ۱۳۶۱ مسابقات قهرمانی کشور بطور مرتب انجام گرفته درسالهای ۶۹-۶۸-۶۷ مسابقات برگزار نشد و مجدداً این بازیها از سال ۱۳۷۰ دوباره از سر گرفته شد . مسابقات جوانان کشور در دسته مردان از سال ۶۳ آغاز شد اما سالهای ۶۴ و ۶۷ برگزار نشد. ازسال ۶۷ این مسابقات بصورت جشنواره فرهنگی ورزشی هندبال جوانان شهرها برگزار می گردد. هندبال در آموزشگاهها از سال ۴۸ تا کنون انجام گرفته البته بعضی از سالها در آن وقفه داشته است.
- دومین مسابقات قهرمانی کشور مردان ۱۳۵۵ درمشهد
- اولین مسابقات قهرمانی زنان ۱۳۷۰درتهران
- اولین دوره مسابقات دانشجویان (پسر) ۱۳۶۷ در زاهدان
- اولین دوره مسابقات هندبال ساحلی (مردان) ۱۳۸۰بندرعباس
- بهترین نتیجه تیم ملی مسابقت آسیایی بانکوک (مردان) مقام چهارم ۱۹۹۸
- بهترین نتیجه تیم باشگاهی مردان در مسابقات آسیایی مقام سوم تیم ذوب آهن
- اولین حضور تیم هندبال دانش آموزان پسر ایران درمسابقات جهانی هندبال دانش آموزان درکشور یونان درسال ۲۰۰۲ در اردیبهشت ماه ۱۳۸۱ و با کسب مقام ششم
کارهای پژوهشی در هندبال ایران
۱٫ در تیرماه سال ۱۳۷۲ ، دکتر علی محمد امیر تاش تحقیقی بر روی ویژگیهای بدنی و آمادگیهای جسمانی قهرمانان هندبال بزرگسالان در تهران انجام داد. (۵ )
۲٫ پایان نامه آقای خسرو نصیری در بهمن سال ۱۳۷۳ تحت عنوان «شناخت و بررسی علل و میزان گسترش آسیب های ورزشی مفصل شانه بازیکنان زبده هندبال». این تحقیق در خصوص شناخت و عوامل مستعد کننده بروز آسیبهای ورزشی در مفاصل شانه بازیکنان هندبال انجام گرفته . بطوریکه بازیکنان پست خط ۸۰% بیشترین آسیب دیدگی را متحمل شده اند. شرایط مسابقه ۷۸% باعث بروز آسیب زمینهای روباز و سطح سخت مثل آسفالت ۶۵% عامل آسیب دیدگی می شوند. از طرفی دیگر عدم آمادگی جسمانی ۸۶% گرم نکردن ۶۲% از عوامل بروز آسیب دیدگی هستند. همچنین ۳۰% آسیبهای مفصل شانه مربوط به دررفتگی ضمنا ۵۰% افراد بروز آسیب در این ناحیه را گرم نکردن ذکر کرده اند. (۲۱ )
۳٫ در پاییز سال ۱۳۷۳ آقای شهرام عروف زاد در پایان نامه خود تحت عنوان «بررسی انواع و میزان شیوع آسیبهای ورزشی و ارتباط آن با آمادگی عمومی جسمانی در بازیکنان هندبال باشگاههای استان اصفهان، چنین نتیجه می گیرد که آسیبهای وارده ۲۶% کوفتگی ۴/۲۲ % کشیدگی ۱۹ % به پیچ خوردگی دراین بازیکنان ۴/۵۱ % کل آسیبهای به اندام تحتانی و ۳۶% به اندام فوقانی و ۶/۱۲ % مربوط به آسیبهای تنه سرو گردن بوده است در تستهای آمادگی جسمانی (ایفرد) این بازیکنان در دو ۴۵ متر و ۵۴۰ متر عملکرد بهتری داشتند . ضعیف ترین نمرات آنها در بارفیکس و دراز نشست بوده. ضریب همبستگی بین میزان بروز آسیب با سطح آمادگی جسمانی میزان بالای (۶۱/۰-= r ) است که ارتباطی منفی و قوی را نشان می دهد. (۱۶ )
دراین تحقیق بیشترین آسیب مربوط به دروازه بانان و کمترین آن مربوط به بازیکنان بغل و گوش می باشد.
۴٫ آقای علیرضا اسماعیل در سال ۱۳۷۴ در یک کار پژوهشی تحت عنوان « توصیف نوع و سرعت مسافتهای طی شده و شوتهای بازیکنان در مسابقات بین المللی هندبال دهه فجر- اراک ۱۳۷۲ » نتیجه گرفته که میانگین کل دویدنها و راه رفتن های بازیکن در طول یک مسابقه ۴۸۲۹ متر است و میانگین راه رفتن ۱۴۶۲ متر می باشد. سرعت متوسط بازیکنان در نیمه دوم نسبت به سرعت متوسط در نیمه اول کاهشی معادل ۱۰۸ متر را نشان می دهد. همچنین سرعت دوهای سریع و کوتاه تیمها در نیمه دوم کاهش داشته که دلیل عدم آمادگی کافی بازیکنان شرکت کننده بوده است . در ۱۷ مسابقه جمعاً شوت به دروازه شده که ۵/۶۴ % آنها گل شده و از بین شوتهای گل شده ۸۹ % پس از برخورد با زمین وارد دروازه شده است. (۶ )
۵٫ «ارتباط بین قد و جنبه های ارزشمند فیزیکی و بیومکانیکی بازیکنان زبده هندبال ایران» عنوان پاین نامه آقای ابراهیم بیاتانی در تابستان سال ۱۳۷۵ است. ایشان ۹۴ بازیکن زبده را برمبنای ۳۰ متغیر انتخابی ارزیابی نموده ونتیجه گرفته که قد بازیکنان با متغیرهای انتخاب شده ( بیومکانیکی و اندازه های آنتروپومتری و کسب نتیجه در شوتهای هندبال) ارتباط معنی دار می باشد. لیکن با متغیرهای (آمادگی عمومی حرکتی) ارتباط معنی دار به جز در مواردی مشاهده نشد.
به نظر می رسد که نتیجه در شوت ارتباط معنی داری بین قد با فاکتورهای ( بیومکانیکی، آنتروپومتری ) داشته باشد. اساسی ترین ویژگی بازیکن هندبال قد است که از نظر اهمیت در راس هرم خصوصیات بدنی بازیکنان قرار دارد و عامل مهمی در اجرای مهارتهای تدافعی و تهاجمی دارد و باعث افزایش کارائی تیم می شود. نهایتاً ایشان نتیجه گرفته اند که قابلیتهای بازیکنان زبده هندبال قد- وزن قدرت- سرعت و اندازه های وجب دست راست می باشند و بقیه متغیرها یک مکمل ضعیف هستند(۹ )
۶٫ تحقیق آقای شهرام آهنجان در قالب پایان نامه در شهریور سال ۱۳۷۵ ارائه گردیده این تحقیق که «بررسی تغییرات طول ستون فقرات ورزشکاران تیمهای ملی هندبال و بدمینتون» می باشد تغییرات طول ستون مهره ها در سه نوبت صبح بعد از بیدار شدن قبل از فعالیت ساعت ۳۰/۴ و بلافاصله بعد از تمرین فعالیت اندازه گیری شده نتایج نشان می دهد تحت فشار بودن بازیکنان بدمینتون به لحاظ انفرادی بودن نسبت به ورزش هندبال که دارای پستهای مختلفی است بیشتر است . تحقیقات خارجی نشان می دهد که فعالیت این دو رشته برکاهش طول ستون فقرات تاثیر زیادی دارند و چون از ارتفاع ستون مهر ها کاسته می شود و باعث کاهش انعطاف پذیری شخص می شود توصیه می گردد فعالیت های که توام با دویدن و پریدن است صبحها که مایع بین دیسک و انعطاف پذیری وضعیت مطلوب تری دارد انجام شود . در صورت محدودیت برای انجام تمرین در صبح ورزشکاران می بایست قبل از تمرین استراحت نمایند ضمناً تقویت عضلات پشتی و حرکات کشتی در فواصل استراحت توصیه شده. (۷ )
۷٫ طرح پژوهشی آقای دکتر علی محمد امیر تاش در بهمن سال ۱۳۷۵ تحت عنوان «ویژگیهای پیکرشناسی و آمادگی های عمومی قهرمانان هندبال جوانان در دسته مردان و تهیه نورمهای استاندارد » این تحقیق انواع منتخبی از ویژگیهای پیکر شناسی و آمادگیهای جسمانی هندبالیستهای ملی پوش جوان کشور را مورد توصیف و تحلیل قرارداده و در پایان نورمهایی ارائه می دهد که به میزان ده درصد افزایش داده شده تا مدتها مورد استفاده قرار گیرند. این تحقیق عمدتاً از روشهای انتشارات FEGS ماکولین ۱۹۸۱ و دوفور ۱۹۸۴ فرانسه و لاکومی ۱۹۸۱ لهستان استفاده شده است تعداد آزمونها ۳۳ و آزمودنیها در اکثر موارد ۴۰ نفر بوده اند. (۸ )
۸٫ پایان نامه خانم فرح سلیمی در سال ۷۵ تحت عنوان «مقایسه ویژگیهای پیکر شناسی و آمادگی های عمومی بدنی بازیکنان پستهای مختلف بازی هندبال، همبستگی بین آنها و تهیه نورم های استاندارد برای بازیکنان ورزیده بانوان» این تحقیق که بر روی ۶۲ نفر از هندبالیستهای شرکت کننده در مسابقات لیگ دسته یک قهرمان کشوری و اردوی تیم ملی بانوان انجام گرفته نشان می دهد که بین همه ویژگیهای پیکر شناسی با هم بجز ویژگی سن همبستگی معنی دار می باشد. همچنین بین آمادگی های عمومی بدنی همبستگی معنی دار مشاهده شده .(۱۴)
در پایان معرفی تحقیقات ویژه هندبال در داخل کشور به دو تحقیق دیگر که بعضی از نتایج آنان در ارتباط با هندبال است اشاره می شود.
۱٫ آقای رضا قراخانلو در پایان نامه خود علل بروز آسیب های ورزشی را عدم آمادگی جسمانی- گرم نکردن- ضعف تکنیکی ماهیت رشته ورزشی عنوان می کند و بیشترین صدمات نزد مردان هندبالیست ۱۷ % شانه ها ۱۵% مچ دست ۱۵% زانو ۱۲ % انگشتان پا و ۱۲ % انگشتان دست بوده. (۱۶ )
۲٫ در تحقیق آقای رضا رجبی شایع ترین صدمات ورزشکاران هندبال دانش آموزان پسر سراسر کشور ضرب خوردگی انگشتان ۹۱/۴ % زخم در ناحیه زانو ۸۹/۴ %- آسیب تاندونی ۷/۶ % ضرب خوردگی و آسیب های استخوانی ۲/۱۸ % بوده که در مجموع ضرب دیدگی زخم و جراحات سطحی و پیچ خوردگی را شایع ترین آسیبها در هندبال معرفی می کند.(۱۶ )
نتیجه گیری
هندبال که ورزشی پرتحرک و در ردیف ورزشهای خشن معرفی شده در مدت یکساعت و یا حتی بیشتر بازی می شود و ا زمجموعه ای از مهارتها و حرکات مثل دویدن- راه رفتن- پریدن توقف کردن عقب و جلو رفتن پرتاب کردن و برخوردهای فیزیکی در دفاع و حمله…تشکیل شده است .
تحقیق آقای علیرضا اسماعیلی نشان می دهد بازیکنان مرد در مسابقات هندبال بطور میانگین ۴۸۲۹ متر را دویده و یا راه رفته اند . (۶ )
رسیدن به یک حد مطلوب از آمادگی های عمومی تضمین کننده موفقیت ورزشکار خواهد بود. تحقیقات ویژه در مورد آسیب های ورزشی هندبال نشان می دهند ورزشکارانی که دارای آمادگی جسمانی بهتری هستند کمتر در معرض آسیبهای ورزشی قرار می گیرند.
از بررسی تحقیقات داخلی و خارجی چنین نتیجه گیری می شود که بین ویژگیهای بدن سنجی و آمادگی های عمومی ورزشکاران هندبال ارتباطی قوی وجود دارد. بطوریکه اکثراً اندازه قد- ابعادبدنی- جثه قوی- بلندی طول اندام بالائی اندازه وجب دست پرتاب را جزء فاکتورهای اصلی و عمومی بازیکنان می دانند. علاوه بر ویژگیهای عمومی فوق خصوصیات بازیکنان در هر پست مختلف بازی هندبال با یکدیگر متفاوت است که در انتخاب افراد می بایست ملاک قرار گیرد.